Masz kredyt we frankach szwajcarskich i nie wiesz, jak dochodzić swoich praw? Nie jesteś sam — problem dotyczy setek tysięcy Polaków. W tym artykule wyjaśnimy Ci krok po kroku, jak wygląda proces dochodzenia roszczeń z tytułu kredytów frankowych, jakie masz możliwości prawne, czego się spodziewać i jak przygotować się do walki o swoje pieniądze. To praktyczny przewodnik, który łączy wiedzę prawniczą z realiami frankowiczów.
Czym są kredyty frankowe i dlaczego stały się problemem?
Kredyty we frankach szwajcarskich (CHF), z pozoru atrakcyjne w momencie zawierania umowy, dziś są symbolem finansowego zniewolenia wielu polskich rodzin. Powodem jest nieprzewidywalność kursu franka oraz nieuczciwe zapisy w umowach kredytowych, które okazały się niezgodne z prawem.
Kilka słów o historii kredytów we frankach
W latach 2004–2009 banki masowo oferowały kredyty frankowe, kusząc niższym oprocentowaniem niż w przypadku kredytów złotowych. Problem w tym, że kredyty te były oparte o walutę, której kurs mógł (i rzeczywiście to zrobił) drastycznie wzrosnąć. W efekcie wielu kredytobiorców spłaca dziś znacznie wyższe raty, niż zakładali, a saldo kredytu często znacznie przekracza wartość nieruchomości.
Nieuczciwe zapisy w umowach kredytowych
Wielu kredytobiorców zostało obciążonych ryzykiem kursowym oraz kosztami, które nie zostały im odpowiednio wyjaśnione. W umowach zawierane były klauzule abuzywne — czyli takie, które w świetle prawa nie powinny być stosowane, a mimo to wiązały klientów. To właśnie te zapisy są dziś podstawą licznych pozwów o unieważnienie kredytu frankowego.
Jakie masz możliwości dochodzenia swoich praw?
Dobra wiadomość jest taka, że coraz więcej frankowiczów wygrywa swoje sprawy w sądach. Sprawy dotyczące kredytów frankowych opierają się dziś najczęściej na dwóch ścieżkach:
- Unieważnienie umowy kredytowej — uznanie umowy za nieważną od początku. Efektem jest obowiązek zwrotu wzajemnych świadczeń (kredytobiorca oddaje bankowi kwotę wypłaconego kredytu, bank oddaje wszystkie raty i opłaty poniesione przez klienta).
- Odfrankowienie — przeliczenie kredytu, jakby był od początku złotowym, ale nadal oprocentowanym stawką LIBOR (czy SOFR dla nowych umów). Zachowuje się wówczas umowę, ale eliminuje elementy abuzywne.
Obie opcje są korzystne dla kredytobiorców, jednak unieważnienie umowy kredytu frankowego jest coraz częściej wybieranym i polecanym rozwiązaniem, bo daje większą korzyść finansową.
Kiedy warto zgłosić się do prawnika?
Jeśli jeszcze nie skonsultowałeś swojej umowy kredytowej z prawnikiem — teraz jest najlepszy moment. W wielu przypadkach możliwe jest bezpłatne przeanalizowanie dokumentów i oszacowanie szans na wygraną. Profesjonalna pomoc frankowiczom to dziś usługa dostępna w wielu kancelariach specjalizujących się w tej tematyce.
- Analiza umowy pozwala wykryć klauzule abuzywne.
- Prawnik może określić, jakie roszczenia przysługują w Twojej sprawie.
- Oceni szanse powodzenia i dobierze odpowiednią strategię.
Szczególnie istotne jest, by tę drogę podjąć już teraz — wraz z rokiem 2024 pojawiły się większe przeciążenia sądów, co może wpłynąć na czas rozstrzygania spraw.
Szczegóły postępowania sądowego — jak przebiega proces?
Być może zastanawiasz się: jak długo to wszystko potrwa? Czy trzeba iść do sądu? I ile to kosztuje? Spieszymy z odpowiedziami.
1. Przygotowanie i analiza umowy
Na tym etapie prawnik analizuje Twoją dokumentację kredytową. Sprawdza, jakie zapisy mogą być abuzywne, ocenia historię spłat i szacuje potencjalne korzyści.
2. Wysłanie wezwania do banku
Przed wniesieniem pozwu, najczęściej wysyła się do banku wezwanie do zapłaty / ugodowe, w którym sygnalizujesz swoje roszczenia. Nierzadko takie wezwanie skłania bank do propozycji ugody.
3. Wniesienie pozwu do sądu
Jeśli bank nie zareaguje lub nie zgodzi się na warunki korzystne dla klienta, sprawa trafia do sądu. W pozwie wskazuje się wszystkie argumenty, dowody, kalkulacje i żądania (unieważnienia umowy lub jej odfrankowienia).
4. Przebieg postępowania
Sprawa toczy się przed sądem cywilnym. Często trwa od kilku miesięcy do nawet ponad roku, w zależności od sądu i skomplikowania sprawy. W czasie procesu mogą być przesłuchiwani świadkowie, biegli oraz sam kredytobiorca.
5. Ogłoszenie wyroku
W przypadku wygranej — sąd ogłasza nieważność umowy lub jej przeliczenie. Wtedy można domagać się zwrotu nadpłat, a także wykreślenia hipoteki w księdze wieczystej.
Co z kosztami? Czy warto zaryzykować?
Jednym z kluczowych pytań, jakie zadają sobie frankowicze, jest kwestia opłacalności działania. Czy to się po prostu „zwróci”? Zdecydowanie — tak.
- W większości spraw frankowych wygrana oznacza zwrot od kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy złotych.
- Poniesione koszty (np. opłata sądowa, wynagrodzenie kancelarii) zazwyczaj są wielokrotnie niższe niż odzyskana kwota.
- W przypadku wygranej frankowicz może odzyskać także koszty procesu od banku.
Dodatkowo wiele kancelarii proponuje rozliczenie success fee — czyli wynagrodzenie tylko w przypadku sukcesu. To znacząco zmniejsza ryzyko finansowe klienta.
Najczęstsze pytania frankowiczów
W oparciu o doświadczenia wielu klientów, zebraliśmy poniżej najczęściej zadawane pytania:
Czy mogę pozwać bank samodzielnie?
Tak, ale nie jest to zalecane. Sprawy sprawy frankowe są skomplikowane, wymagają doświadczenia prawnego, wiedzy o orzecznictwie i argumentacji — bez tego szanse na sukces są znikome.
Co z przedawnieniem roszczeń?
Jeśli Twoja umowa nadal jest spłacana, zwykle nie ma problemu. W przypadku kredytów już spłaconych, przedawnienie liczy się od momentu, gdy mogłeś dowiedzieć się o wadliwości umowy — i tu właśnie przydaje się wsparcie prawnika.
Czy podpisanie ugody z bankiem to dobre rozwiązanie?
Z reguły nie. Ugody proponowane przez banki są niekorzystne, często oznaczają jedynie kosmetyczne zmniejszenie rat. W większości przypadków dużo bardziej opłaca się pozwać bank.
Jak się przygotować? Praktyczne wskazówki
Jeśli poważnie myślisz o dochodzeniu swoich praw z umowy kredyt frankowy CHF, przygotuj się solidnie. Oto lista kroków:
- Znajdź dobrą kancelarię prawną, która ma doświadczenie w sprawach frankowych.
- Przygotuj pełną dokumentację: umowę kredytową, aneksy, harmonogramy spłat, potwierdzenia przelewów, korespondencję z bankiem.
- Zrób uproszczone podsumowanie swojej historii kredytowej: kiedy wziąłeś kredyt, na jaką kwotę, ile już spłaciłeś.
- Umów konsultację i zacznij działać — pamiętaj, że czas działa na niekorzyść kredytobiorców.
Podsumowanie: Twoje prawa jako frankowicza są realne
Frankowicze nie są już osamotnieni — tysiące spraw kończą się pozytywnie dla kredytobiorców. Jeśli masz umowę kredytu frankowego, w której znajdują się nieuczciwe zapisy — masz szansę odzyskać nawet setki tysięcy złotych. Warto walczyć o swoje prawa, bo sprawiedliwość coraz częściej jest po stronie klientów.
Zacznij od audytu umowy, porozmawiaj z prawnikiem i podejmij odpowiednie kroki. Pamiętaj: im szybciej zaczniesz działać, tym prędzej odzyskasz niezależność finansową.